Gió tháng Chạp thổi thốc vào vụng biển Vân Đồn, mang theo hơi muối mặn chát và cái rét căm căm.
Mấy hôm nay, bến cảng không còn vẻ nhộn nhịp cuối năm.
Thuyền buôn Đại Lý, Chiêm Thành vội vã nhổ neo tháo chạy về phương nam; cờ hiệu trên các điếm canh của quan quân Đại Việt dựng đứng trong gió dữ.
Tin dữ từ biên ải phương Bắc dồn dập đổ về như những đợt sóng ngầm cuộn trào dưới đáy lườn thuyền.
Thoát Hoan kéo mấy chục vạn quân bộ tràn qua ải Lạng Sơn, vó ngựa giặc dẫm nát cỏ cây biên giới.
Ngoài biển khơi, thủy quân Ô Mã Nhi và Phàn Tiếp đang lăm le rẽ sóng tiến vào.
Khắp bến, từ đám phu khuân vác đến các chủ hiệu buôn đều thì thầm nhắc đến những cái tên ấy với vẻ mặt tái mét, âu lo.
Hà Thanh Liên đứng trên mũi thuyền lớn nhà họ Hà, hai tay khoanh trước ngực giữ chặt vạt áo dạ thô.
Đôi mắt nàng nheo lại nhìn ra những rặng núi đá vôi sừng sững giữa màn sương xám đục.
Bỗng có tiếng bốt da nện vội trên ván cầu, một bóng người cao lớn trùm áo tơi cọ bước nhanh tới.
Đó là một viên hiệu úy thủy quân dưới quyền Phó đô khánh bá Trần Khánh Dư.
Gương mặt người nọ phong trần, cằm vuông vức còn vương những hạt mưa phùn lạnh ngắt.
Y dừng lại cách nàng vài bước, chắp tay khom mình, ánh mắt nghiêm cẩn mà dường như cũng mang theo vẻ khẩn thiết:
“Hà cô nương, mạo muội quấy rầy lúc thuyền gia đang chuẩn bị giằng néo tránh bão.”
Thanh Liên khẽ gật đầu, ra hiệu cho gia nhân lui vào khoang trong.
Nàng đáp giọng nhẹ tênh nhưng rành rẽ:
“Quân vụ khẩn cấp, tướng quân sai quân hiệu tới tìm thuyền buôn nhỏ mọn của tiểu nữ, ắt không phải chuyện tầm thường.”
Viên hiệu úy hạ thấp giọng, chỉ vừa đủ nghe qua tiếng gió rít:
“Phó đô tướng quân biết cô nương thông thạo tiếng Tống, lại nói sõi thổ ngữ Phúc Kiến, quen mặt thuyền bè khắp các cửa lạch.
Thủy binh Ô Mã Nhi đi trước mở đường, nhưng giặc đông thế lớn tất phải có thuyền tải lương theo sau.
Tướng quân dặn dò... mong cô nương dùng các mối quen ngầm bên mạn thuyền buôn ngoại hải, dò cho ra hành tung đoàn thuyền lương của chúng.”
Lời nói nặng như đá tảng ném xuống mặt nước.
Thanh Liên khẽ siết chặt bàn tay trong tay áo.
Đánh giặc không chỉ có gươm giáo đối đầu; miếng cơm manh áo của lũ giặc biển mới là yết hầu.
Trông thấy vẻ sốt ruột lẫn tin cậy trong mắt viên hiệu úy, nàng ngẩng lên, khóe môi thoáng nét cười quả quyết:
“Tiểu nữ hiểu rồi.
Cơm của giặc đi đường nào, tiểu nữ sẽ tìm ra ngọn nguồn cho tướng quân.”
Khăn sồi quấn chặt mái tóc giấu vào trong, chiếc áo chẽn thô khoác ngoài nịt chặt ngực, Thanh Liên thoa thêm một lớp bụi than mỏng lên gò má.
Bước chân nàng sải dài và hơi bạt mạng như đám lái buôn nhỏ dãi dầu sóng gió.
Quán rượu xập xệ dựng bằng nứa tép nép sát mép bến cọc nồng nặc mùi mồ hôi chua, cá khô nướng cháy và men rượu khét lẹt.
Nàng đảo mắt, nhanh chóng nhận ra ba tên thủy thủ béo lùn, mặc áo vải bạt viền đỏ của Quách Sùng đang xúm quanh chiếc chõng tre ọp ẹp.
Chiếc bát sành mẻ góc lanh canh rung lên theo những con xúc xắc xương trâu.
“Đặt cửa!
Mở bát ra là thấy bạc!”
Thanh Liên chen vào giữa hai gã nồng nặc mùi mắm cá, ném xâu tiền đồng xuống mép chiếu, cất giọng Phúc Kiến khàn đặc:
“Thêm cửa sổ!
Hôm nay vận son, không tin không bóc được da mấy gã Phúc Kiến các người!”
Đám thủy thủ trố mắt nhìn “gã trai” mảnh khảnh lạ mặt rồi phá lên cười the thé.
Nàng làm bộ háo hức, nhưng mắt dán chặt vào từng vòng lắc của con xúc xắc, cố ý ghìm tay đặt lệch cửa.
Một ván thua, hai ván thua, tiền đồng cứ thế chảy sang tay gã thủy thủ mặt rỗ ngồi đối diện.
Gã hoa mắt sáng rỡ, vơ tiền nhét cạp quần, dường như rất đắc ý trước một “con mồi” sộp mà ngốc nghếch.
Thanh Liên thở dài đánh thượt, vờ say lảo đảo, gọi thêm be rượu lớn đẩy sang phía chúng:
“Thua sạch vốn!
Thuyền chủ họ Quách các người ngày nào cũng phát tài thế này, hèn chi bọn ngươi búng tay cũng ra bạc!”
Men rượu bốc lên, gã mặt rỗ ngửa cổ tu một ngụm rồi ghé sát bộ mặt ám khói lại gần Thanh Liên, hạ giọng thì thầm nhưng không giấu nổi vẻ huênh hoang:
“Bạc lẻ này nhằm nhò gì!
Thuyền chủ chúng tao ăn lộc lớn từ tận mé trên kia.
Cứ dăm bữa nửa tháng, lại có thuyền nhỏ từ phương Bắc lén ghé lại giao thư sáp niêm phong đỏ chót cho chủ.
Toàn chữ đại nhân phương Bắc viết cả!”
Tên râu quai nón ngồi cạnh huých mạnh cùi chỏ vào sườn gã rỗ cảnh cáo, nhưng men say dường như đã làm lưỡi hắn líu lại.
Hắn bốc nhúm đậu phộng rang, tặc lưỡi lè nhè phụ họa:
“Biết thế thì câm họng lại!
Nhất là mấy chuyến chở sắt dài ém dưới lườn đáy dạo này.
Lão chủ dặn dò từng đứa, đi đêm phải lách qua luồng cọc.
Thấy bóng thuyền tuần có cờ hiệu Đại Việt là phải dập lửa tránh mặt ngay, để họ tóm được sắt thì cả đám rục xương!”
Thanh Liên giả đò trợn tròn mắt run sợ, cười trừ gật đầu phụ họa.
Nhưng dưới vạt áo chẽn, mười đầu ngón tay nàng đã siết chặt lại.
Thư từ phương Bắc, chở sắt trốn thuyền tuần — mối nghi ngờ bấy lâu nay của nàng giờ đã bắt đầu lộ ra hình hài rõ rệt.
Nửa đêm, sương mù từ biển dâng lên dày đặc như sữa đặc, phủ kín mặt vụng.
Những bóng thuyền cắm sào ven bãi đá chỉ còn là những vệt đen mờ căm giãy giụa trong gió lạnh.
Thanh Liên luồn qua mép nước như một con rái cá.
Với một kẻ lớn lên trên sóng nước như nàng, cấu trúc của một con thuyền ba buồm kiểu Tống chẳng có gì xa lạ.
Nàng bám vào sợi dây néo đuôi thuyền, khẽ nhún mình đu lên bao lơn sau lái.
Không một tiếng cọt kẹt.
Đám thủy thủ sau chầu rượu ban chiều dường như đã ngủ say như chết trong các buồng thủy thủ phía trước; chỉ có tiếng ngáy rền rĩ và mùi rượu rẻ tiền thoảng ra qua khe ván.
Nàng lách người qua cánh cửa lách dẫn xuống khoang lái của Quách Sùng.
Mùi gỗ thông ẩm mốc quyện với mùi trầm hương rẻ tiền xộc vào mũi.
Rút trong ngực ra mẩu đá lửa bọc vải dầu, nàng nhen một đốm sáng nhỏ nơi góc khuất, rồi nín thở lần tìm nơi bàn tính và chiếc rương khóa sắt.
Chiếc rương không khóa, có lẽ lão chủ thuyền đinh ninh không ai dám bén mảng lên thuyền mình giữa đêm quân quản.
Bên trong, xếp ngay ngắn dưới xấp khế ước buôn vải và trà, là một cuốn sổ bìa bọc da cá đuối.
Thanh Liên lật vội từng trang giấy bản giòn rụm.
Chữ viết ngoáy vội, nhưng những hàng chữ ghi chép xuất nhập hàng hóa hiện ra rõ mồn một trước mắt nàng: “Tháng Mười, ba mươi bó sắt mộng... nhận từ Lý, bến Lục Đầu”, “Tháng Chạp, bốn mươi bó sắt dài, giao tại lạch Cửa Dứa...
Lý, bến Lục Đầu gửi”.
Tim nàng đập thình thịch vào lồng ngực.
Lý Hắc.
Lão trùm cờ bạc và bảo kê bến sông Lục Đầu rốt cuộc không chỉ vươn vòi bạch tuộc ở nội địa; mớ sắt cấm kia qua tay lão đã chạy thẳng ra mép biển này.
Nhưng thứ nằm dưới đáy rương còn khiến máu trong người nàng lạnh buốt hơn cả gió biển.
Đó là một tấm bản đồ da cừu vẽ luồng lạch Vân Đồn, chi tiết đến từng bãi cạn, rạn đá ngầm và ngọn cồn cát khi nước triều lên xuống.
Trên mặt bản đồ, chi chít những dòng chú thích bằng chữ Hán son đỏ.
Mực son khoanh tròn chính xác từng cứ điểm đóng quân, từng vụng nước kín mà thuyền tuần phòng của Phó đô tướng quân Trần Khánh Dư thường thả neo phục kích.
Góc dưới tấm bản đồ, một hàng chữ viết tay nắn nót đập thẳng vào mắt nàng: * “Cẩn trình đại quân phương Bắc, tiện bề tiến thoái.”*
Thanh Liên run rẩy siết chặt mép tấm da cừu.
Lão Quách Sùng đâu phải chỉ là một tên con buôn hám lợi luồn lách kiếm chác.
Lão chính là tai mắt, là mũi tên dẫn đường cắm sẵn nơi bờ cõi để chờ thủy quân Ô Mã Nhi tràn vào xé toạc vùng biển này.
*Thịch.
Thịch.*
Tiếng đế giày bọc sắt nện dồn dập trên ván boong ngay trên đầu, kèm theo tiếng quát tháo the thé bằng tiếng Phúc Kiến:
“Ai ở dưới khoang lái?
Đứa nào lén châm lửa đấy?”
Bóng người in qua khe cửa chớp, ngọn đuốc trên tay kẻ tuần tra hắt xuống những vệt sáng nhảy múa chập chờn.
Không kịp chần chừ, Thanh Liên vội vã nhét cuộn giấy chép vội bọc trong lớp da dầu vào sâu trong ngực áo, kéo chặt vạt nẹp.
Cửa khoang hé mở ken két, nàng đạp mạnh vào chân bàn, xoay người lách qua khung cửa sổ trổ ra mé biển sau lái.
Một tiếng *tõm* rất khẽ lọt thỏm giữa tiếng gió gầm rít.
Làn nước biển tháng Chạp lạnh như ngàn mũi kim băng đâm xuyên qua da, buốt thấu tận xương tủy.
Cơn buốt nhói xộc thẳng lên óc khiến ngực nàng thắt lại, suýt nữa sặc một ngụm nước mặn chát.
Nàng nghiến chặt răng ngăn tiếng rên bật ra, hai chân đạp nước cuống cuồng, cố sức lặn sâu vào bóng tối mịt mùng dưới gầm cọc bến.
Phía trên, tiếng người nhốn nháo cùng ánh đuốc quét loang loáng trên mặt sóng.
Phổi nàng căng rát như muốn vỡ tung.
Vừa trồi đầu lên sau một mỏm đá ngầm để hớp lấy ngụm khí lạnh căm căm, nàng bỗng thấy bóng thuyền nan nhỏ đang chòng chành rẽ sương chèo tới.
Dưới vành nón mê rách mép, gương mặt quen thuộc của Đinh Lãng hiện ra, hai mắt trợn trừng, hai tay đang cuống cuồng vục mái chèo ngắn xuống nước.
Trông bộ dạng anh ta chẳng khác nào một gã cày ruộng lần đầu bị ném xuống sông.
“Bên này!
Mau nắm lấy!” Lãng rướn người thầm thì, giọng lạc đi vì hốt hoảng.
Thanh Liên lập cập bám vào mạn thuyền.
Lãng nghiến răng, túm chặt lấy cổ tay ướt sũng của nàng, gồng mình kéo giật lên.
Thuyền nan chao mạnh, nước tràn qua be, suýt nữa cả hai cùng lộn cổ xuống biển.
Vừa lăn được vào lòng thuyền, toàn thân nàng đã run rẩy bần bật, hàm răng đập vào nhau chan chát, môi tím tái không còn một giọt máu.
Lãng luống cuống buông rơi cả chèo, vội vã cởi phăng chiếc áo khoác chần bông dày cộp trên người mình.
Tay anh ta run như cầy sấy, lóng ngóng quấn chiếc áo quanh vai nàng, nhưng vạt áo vướng vào nút thắt dây lưng khiến anh kéo mãi không xong, chốc chốc lại va cùi chỏ vào trán nàng.
“Cô... cô nương có sao không?
Làm cái quái gì mà nhảy xuống nước giữa mùa này thế hả trời...”
“Im... im mồm...” Thanh Liên vừa run lẩy bẩy vừa túm chặt lấy cổ áo anh ta, hơi thở phì ra khói trắng, cố rít qua kẽ răng: “Chèo... chèo chậm như sên bò!
Có đoạn ngắn... mà lề mề thế... định đợi tôi chết cóng... rồi vớt xác... hả?”
Góc khoang thuyền kín gió ấm sực mùi than củi nổ lách tách trong trõ đất nung.
Hơi nóng phả vào mặt, nhưng những cơn run rẩy từ tận trong tủy sống chốc chốc vẫn khiến Thanh Liên giật thót.
Nàng ngồi cuộn tròn trong chiếc chăn chiên khô ráo, hai tay ôm chặt bát nước gừng nóng bốc khói ngùn ngụt Lãng vừa dúi vào.
Cạnh bếp than, tờ giấy chép vội vừa rút ra từ lớp da dầu được vuốt phẳng trên mặt ván.
Nét mực lem nhem vài chỗ, nhưng những chữ Hán sắc lạnh vẫn rành rành từng nét.
Đinh Lãng ngồi xổm đối diện, đầu tóc bù xù, hai mắt chong chong nhìn vào dòng chữ ghi tên “Lý, bến Lục Đầu”.
Trông mặt anh ta lúc này căng thẳng lạ thường, chân mày cau tít lại như đang giải một bài toán hóc búa ở xưởng rèn.
“Lý Hắc gom sắt ở nội địa, Quách Sùng nhận ngoài biển...” Thanh Liên cất giọng khàn đặc, ngụm nước gừng cay xè làm dịu đi cái rát nơi cổ họng.
“Thảo nào mấy tháng trước ta thấy thuyền không cờ hiệu cập mạn thuyền Quách Sùng.
Kẻ áp tải chuyến đó có vết sẹo đỏ kéo dài từ mang tai xuống cổ.”
“Gã sẹo đỏ là tay sai đắc lực nhất của Lý Hắc ở sòng bạc Lục Đầu,” Lãng lẩm bẩm, ngón tay gõ nhẹ lên mép ván.
“Ra là vậy.
Lão Hắc vơ vét sắt lậu quanh vùng, giao cho gã sẹo đỏ chở theo đường sông luồn ra biển giao cho Quách Sùng.
Còn lão Quách thì cất giấu sắt, vẽ sẵn luồng lạch đón quân Nguyên.”
Một đường dây phản nghịch thông suốt từ đất liền ra biển khơi, cắm thẳng vào mạng sườn thủy quân Đại Việt.
Thanh Liên siết chặt mép chăn, cảm thấy cái lạnh từ biển như lại ùa về:
“Phải đưa tờ chép này cho viên hiệu úy dưới trướng Phó đô tướng quân ngay đêm nay.
Thuyền lương giặc sắp tới, nếu để Quách Sùng mang bản đồ này đón Ô Mã Nhi, Vân Đồn sẽ rơi vào thế bị kẹp thịt.”
Nghe đến đó, Lãng giật nảy mình như chạm tay vào sắt nung.
Anh ta ngẩng phắt dậy, xua tay lia lịa, vẻ mặt dường như sợ bị lôi ra chém đầu:
“Được, đưa cho quan quân là phải!
Nhưng cô nương nhớ kỹ, chỉ nói là cô tự mình phát hiện.
Tuyệt đối... tuyệt đối không được hé một chữ nào có tên tôi!
Đừng bảo là thợ Tèo chèo thuyền đón, càng không được nhắc tới cái tên Đinh Lãng, nghe chưa?
Nhớ đấy, sống chết mặc bay, đừng kéo tôi vào sổ sách của quan gia!”
Nhìn cái vẻ cuống quýt hèn nhát đến tội nghiệp ấy, Thanh Liên không nén nổi, khẽ đảo tròn đôi mắt.
Rõ ràng vừa liều mạng chèo thuyền nan cứu nàng giữa đêm buốt giá, thế mà hễ nghe tới việc lập công với triều đình là lại sợ như sợ cọp.
Nàng hớp thêm ngụm nước gừng, khẽ hừ mũi:
“Biết rồi!
Công trạng này một mình thuyền gia họ Hà nhận hết, không chia cho anh nửa hạt bụi, vừa lòng chưa?”
Gió canh tư rít qua rạn đá vôi, sắc như dao cứa vào da thịt.
Bầu trời vẫn chìm trong một màu xám chì đặc quánh, báo hiệu một sớm mùa đông u ám của vùng biển ải.
Thanh Liên đứng tựa vào bao lơn mũi thuyền buôn họ Hà, chiếc áo dạ dày cộm khép chặt trước ngực che đi hơi lạnh còn vương vất dưới da thịt.
Dù đã uống cạn bát nước gừng nóng, cái buốt giá của nước biển đêm dường như vẫn còn đọng lại nơi từng đầu ngón tay.
Nàng nhìn qua làn sương mù đang cuộn tròn trên mặt vịnh, ánh mắt găm chặt vào bóng chiếc thuyền ba buồm kiểu Tống đỗ cách đó một quãng không xa.
Trên boong thuyền của Quách Sùng, mọi hoạt động đều diễn ra trong câm lặng đến rợn người.
Không có tiếng hò dô quen thuộc của đám thủy thủ lúc tời neo, cũng chẳng có tiếng gõ mõ hay hiệu lệnh vang vọng như lệ thường của các thương thuyền chuẩn bị rời bến.
Từng đốm lửa nhỏ nhoi, từng chiếc đèn lồng treo nơi mũi và lái đều đã bị dập tắt tự bao giờ, biến con thuyền đồ sộ thành một khối đen kịt lừng lững trôi giữa mặt nước.
Chỉ có tiếng dây chão cọ vào ròng rọc ken két rất khẽ, và tiếng vải bạt phần phật khi những cánh buồm lớn được kéo lên đón gió.
Trong bóng tối nhá nhem, ba cánh buồm căng lộng gió bấc, đen thẫm như đôi cánh của một con chim biển khổng lồ đang rũ nước chuẩn bị vỗ cánh bay đi.
Thanh Liên nheo mắt nhìn theo bóng dáng một người đứng bất động nơi bao lơn sau lái — vóc dáng thấp đậm ấy chẳng thể là ai khác ngoài Quách Sùng.
Lão không ngoái nhìn lại bến cảng sau lưng, mà chằm chằm hướng mũi thuyền ra phía lạch biển sâu dẫn tới hải phận ngoài khơi.
Trong khoang lái kia, tấm bản đồ da cừu ghi chép từng luồng lạch, đánh dấu từng cứ điểm phục kích của thủy quân Đại Việt hẳn đã nằm gọn trong tay lão.
Con thuyền ấy không đi buôn hàng; nó đang lén lút rẽ sóng mang tai họa về gieo xuống vùng vịnh này, đem đường đi nước bước dâng cho đạo quân xâm lược phương Bắc.
Mặt nước dưới chân thuyền nàng chao động từng đợt dài, bọt sóng đen ngòm vỗ ì oạp vào mạn gỗ.
Con thuyền ba buồm lướt đi rất nhanh, lặng lẽ rẽ màn sương đặc, rồi dần dần chìm nghỉm vào bóng tối mịt mùng của biển khơi trước khi những tia sáng đầu tiên kịp hé rạng nơi chân trời.
